العلامة الحلي
25
إيضاح مخالفة السنة لنص الكتاب و السنة
در بسيارى از موارد علّامه آياتي از قرآن را نقل كرده ، به آن عنوان خبر داده است واظهار مىكند صدق اين اخبار در صورتي ثابت مىشود كه صدور كذب از خدا ممتنع ومحال باشد . امّا از آنجا كه أهل سنّت كذب را بر خدا محال نمىدانند ، عقيدهء ايشان با اين نصوص سازگارى ندارد . بهعنوان مثال در آيهء 212 بقره ، مواردى از اين قبيل به چشم مىخورد « 1 » : الف - وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ خبر ، إنّما يعلم صدقه لو امتنع الكذب على اللّه - تعالى - وخالفت السنّة فيه . ب - بِغَيْرِ حِسابٍ خبر ، إنّما يعلم صدقه لو امتنع الكذب على اللّه - تعالى - وخالفت السنّة فيه . بررسى همهء علما متّفقند كه خداوند قادر بر انجام فعل قبيح است . علّامه نيز در اينباره مىنويسد : « همه علما برآنند كه خداوند تعالى بر قبيح قادر است جز نظّام » « 2 » نيز در اين مسأله خلاف نيست كه خداوند فعل قبيح انجام نمىدهد . در شرح المقاصد چنين آمده است : « در اينكه خداوند قبيحى انجام نمىدهد وواجبي را ترك نمىكند خلافي نيست ، در نظر ما ( اشاعره ) سبب آن است كه قبحى از خداوند سر نمىزند وچيزى بر أو واجب نيست ، زيرا اين مسأله با شرع ثابت مىشود وقبحى در فعل خداوند متصوّر نيست . از ديدگاه معتزله از آنرو خدا قبيحى انجام نمىدهد وواجبي را ترك نمىكند كه هرچه از أو قبيح باشد حتما ترك مىكند وهرچه بر أو واجب باشد البتّه انجام مىدهد . » « 3 »
--> ( 1 ) . زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَياةُ الدُّنْيا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ . براي كافران زندگانى اين جهان آراسته شده است ومؤمنين را به ريشخند مىگيرند آنانكه از خدا مىترسند در روز قيامت بر فراز كافران هستند وخدا هركس را كه بخواهد بىحساب روزى مىدهد . ( 2 ) . كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد ، ص 306 . ( 3 ) . شرح المقاصد ، ج 4 ، ص 294 .